سبوس گندم در خوراک دام و طیور
از ویژگیهای مهم سبوس گندم، کیفیت بالا و پروتئین خام زیاد آن است که به پانزده درصد نیز میرسد. این کیفیت بالا به علت وجود حدود چهل درصد جنین گندم است. وجود بیش از یک درصد فسفر سبب شده تا سبوس گندم به عنوان یک منبع فسفر دار شناخته شود.
پروتئین باکیفیت بالای سبوس و فسفر زیاد آن، سبب شده تا این خوراک جایگاه خاصی در تغذیه دام داشته باشد. کمبود فسفر علوفه در خوراک علوفه خواران با مصرف سبوس میتواند جبران شود. سبوس به علت داشتن کربوهیدرات به عنوان یک منبع تأمین انرژی نیز مورد استفاده قرار میگیرد.
خوش خوراکی و حجم بالای آن سبب شده تا از سبوس گندم در کنسانتره گاوهای خشک به طور معمول استفاده گردد.
ارزش غذایی سبوس گندم
از آنجایی که طرز کار ماشینهای تولید آرد با هم متفاوت است، در نتیجه ارزش غذایی سبوسها نیز متفاوت میباشد. میزان آردی که پوستههای گندم میچسبد، یکی از معیارهای تعیین ارزش غذایی سبوس است.
به طور کلی سبوس گندم ارزش بالایی داشته و از لحاظ لیزین غنی است. وجود میزان زیادی مواد سلولزی در سبوس سبب شده تا مصرف آن در جیرههای غذایی با محدودیت روبرو باشد. پتاسیم و فسفر سبوس گندم بهویژه فسفر فی تیک آن بالا و در مقابل میزان کلسیم و سدیم آن کم است. برای رساندن جیره به واحد هزار معمولاً از سبوس گندم استفاده میشود.
به منظور تولید و ساخت گوشت، پوست و بخشهای مختلف بدن گاو مقدار زیادی پروتئین لازم است که میتوان بخشی از آن را با سبوس تأمین نمود. بعلاوه اینکه گاوها سبوس را با اشتها مصرف نموده و به راحتی در بدن آنها هضم میگردد.
یکی از خصوصیات بارز سبوس جذب زیاد آب است. سبوس با تولید لعاب به کار کردن شکم دام کمک زیادی نموده و آب علوفههای آبدار را از شکمبه جذب میکند. این کار مانع از بروز اسهال و دیگر مریضیها میگردد.
میزان مصرف سبوس گندم
علی رغم مزایای زیاد سبوس به این نکته نیز باید توجه نمود که مصرف بیش از اندازه از آن میتواند سبب باد کردن شکم دام و ناراحتی آن شود. مصرف حدود ۵ کیلو گرم در طول روز برای گاوهای شیری و نیم کیلوگرم برای گوسفند میتواند بدون ضرر و مشکل باشد.
به طور معمول ۲۵ درصد بخش غلات جیره که معادل ۳/۲ کیلوگرم برای هر گاو در طول روز است، میزان مناسب مصرف سبوس است. استفاده بیش از حد سبوس در جیره حیوانات تک معدهای میتواند سبب به وجود آمدن نرمی استخوان شود. همچنین در جیره طیور نیز استفاده از سبوس محدودیت داشته و تا پنج درصد جیره میتوان از سبوس استفاده نمود.
روشهای تشخیص سبوس مرغوب
علاوه بر نوع گندم و ماشینهای تولید آرد، ظاهر سبوس نیز میتواند بیان کننده کیفیت باشد. به طور کلی سبوس به دو دسته ریز و درشت تقسیم میشود که هر کدام از این انواع در بخشهای مختلف کشور علاقهمندان خاص خود را دارد، هرچند که به طور معمول سبوس درشت کمی گرانتر است.
مادة خشک سبوس تعیین کننده ارزش غذایی سبوس و در نهایت کیفیت آن است. سبوس مرغوب باید خالص و عاری از هر گونه خاک و مواد خارجی باشد.
مقایسه سبوس گندم و برنج
سبوس گندم و برنج از محصولات فرعی هستند که به مقدار زیادی در کشور تولید میگردند. از سالیان قبل سبوس یکی از خوراکهای اصلی در جیرههای دام محسوب میشده است.
آزمایشات نشان میدهند که ارزش غذایی سبوس گندم در مقایسه با سبوس برنج تا حدی بالاتر است. ازآنجاکه سبوس برنج خام ممکن است با فساد روبرو شود در کشورهای پیشرفته آن را روغن کشی نموده و از باقیمانده روغن یا همان سبوس در جیره غذایی دام و طیور استفاده میشود. روغن کشی سبوس ضمن کم کردن چربی آن، پروتئین و کربوهیدرات آن را افزایش میدهد.
در تحقیقی که بر روی گاوهای شیری هلشتاین به عمل آمده، مشخص شد شیر گاوهایی که از سبوس گندم استفاده کرده بودند در مقایسه با گاوهایی که از سبوس برنج تغذیه نموده بودند، بیشتر است.
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.